Ses ve Duyum

Haas Etkisi: Yirmi Milisaniye Nerede Biter?

25.07.2026 2 dk

Bir kanalı kopyalayıp on beş milisaniye geciktirir ve karşı tarafa yollarsınız. Ses birden genişler.

İki ayrı ses duyulmaz. Tek bir ses duyulur, ama artık iki hoparlör arasına yayılmıştır.

Birinci nokta: kulak yön kararını ilk ulaşan sese göre verir. Sonradan gelen aynı ses, yön bilgisini değil genişlik bilgisini taşır.

İkinci nokta: bu pencere sınırlıdır. Gecikme kırk milisaniyeyi aştığında kulak ikinci sesi ayrı bir olay olarak duymaya başlar; artık genişlik değil yankıdır.

Üçüncü nokta: seviye de belirleyicidir. Gecikmeli kanal on desibelden fazla önde olursa yön kayar.

Bu etki canlı seste de karşımıza çıkar. Salonun arkasındaki destek hoparlörleri, sahneden gelen sese göre geciktirilmez ise yön sahnede değil tavanda algılanır.

Kayıtta ise ucuz ve etkili bir genişletme aracıdır. Çift kayıt yapılamayan bir gitarı genişletmek için kullanılır.

Bedeli mono uyumluluğudur. Gecikmeli kopya mono toplandığında bazı frekanslar iptal olur.

Bu yüzden her genişletme kararından sonra mono düğmesine basılır. Derslerimizde stereo alan kararları, mono kontrolüyle birlikte öğretilir.

Sık Sorulan Sorular

Haas etkisi kaç milisaniyeye kadar sürer?

Kaynağa ve malzemeye göre değişir; genellikle 5-35 milisaniye aralığında tek ses olarak algılanır.

Bu etki mono uyumluluğunu bozar mı?

Bozabilir. Gecikmeli kanal mono toplandığında tarak filtresi oluşur; teslim öncesi mono kontrolü zorunludur.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları